เราไม่ได้ทุกข์เพราะเราไม่เก่ง แต่เราทุกข์เพราะคนรอบข้างเราเก่ง

เราไม่ได้อยากรวยที่สุดในโลก แค่อยากรวยกว่าเพื่อนข้างๆ
(เรื่องตลกร้ายของมนุษย์แบบพวกเรา)
.
ย้อนกลับไป 4-5 ปีก่อน ตอนนั้นผมกำลังแตกสลายกับธุรกิจตัวเองในยุคโควิท
.
เพื่อนในกลุ่มส่วนใหญ่ก็ทำงานบริษัทใหญ่ เงินเดือนดีกว่าค่าเฉลี่ยมากๆ
.
ตอนนั้น ผมแอบอิจฉาเพื่อนๆและคิดในใจว่า
“เออ ถ้าได้เท่าเพื่อนก็คงจะมีความสุขน่าดู” (ไม่น่ามาทำธุรกิจให้เครียดขนาดนี้เลย)
.
จนวันหนึ่ง มีเพื่อนคนนึงหลุดบอก Offer เงินเดือนใหม่
…แล้วบรรยากาศทั้งวงเปลี่ยน
ทุกคนรู้สึกว่า “ตัวเองดีไม่พอแล้ว”
.
มันเกิดอะไรขึ้นกันแน่ เมื่อ 5 นาทีที่แล้ว เพื่อนๆทุกคนยัง สนุกและพอใจกับชีวิตตัวเองอยู่เลย แล้วทำไมตอนนี้ทุกคนไม่พอใจมันไปแล้ว
.
Leon Festinger รู้เรื่องนี้ตั้งแต่ 1954 แล้ว แล้วมันคืออะไร เดี๋ยวบทความนี้มาเล่าให้ฟัง #อ่านจบปุ๊ปเก่งขึ้นป๊ป
————————–
{ 1 } ตกลงฉันดีพอหรือยังนะ?
.
ในช่วงปี 1950s ยุคที่จิตวิทยามีความเชื่อว่า
“มนุษย์ถูกขับเคลื่อนด้วย “รางวัล–การลงโทษ”
(ทำดีได้รางวัล → ทำซ้ำ, ทำผิดถูกลงโทษ → ไม่ทำอีก)
.
แต่ คุณ Festinger เขามองไปลึกกว่านั้น (ขี้สงสัยสุด5555555)
เขาเห็นว่า ต่อให้ไม่มีใครให้รางวัลหรือโทษ
* แต่แค่เพื่อนเลื่อนตำแหน่ง หรือเพื่อนซื้อบ้านใหม่
.
[เราก็รู้สึกไม่ดีกับตัวเองอยู่ดี]
สิ่งนี้เรียกว่า “Social Comparison Theory”
.
นี่คือแรงขับเคลื่อนดิบๆว่า “ฉันดีพอหรือยัง?”
———————————–
{ 2 } โลกนี้มันไม่มีไม้บรรทัดกับทุกเรื่อง
.
ความฉลาดวัดกันยาก มีหลายมิติ
ความสุขไม่มีตรงกลาง
ชีวิตใครดีกว่าใคร จึงตอบได้ยาก

ถึงจะยากแค่ไหน มนุษย์ก็ยังอยากจะหาคำตอบอยู่ดี
.
แกนของทฤษฎี Social Comparison Flow มนุษย์จะเป็นแบบนี้

1.มนุษย์อยากประเมินตัวเองว่าดีพอหรือยัง (Self-evaluation drive)
.
2.ถ้าไม่มีเกณฑ์ชัด > จะเปรียบเทียบกับคนอื่น
.
3.เปรียบแล้วเขาดีกว่า (Upward) > รู้สึกด้อย, บางครั้งเป็นแรงบันดาลใจ
.
4.เปรียบแล้วเราดีกว่า (Downward) > รู้สึกดีขึ้น, ปลอบใจตัวเอง
.
ความจริง ชีวิตเราก็เหมือนเดิมแหละ
มันอยู่ที่เพื่อนข้างๆ แบบนี้เลิกคบ บล๊อคให้หมดเลย เดี๋ยวก่อน!
ใจเย็นทุกคนน55555 กลับมาก่อน มีทางๆ อ่านต่อๆ

————————————-
{ 3 } โลกของธุรกิจก็เล่นกับลูกค้าตรงนี้ด้วย
.
บริษัทใหญ่ ๆ ไม่ได้ขายสินค้าอย่างเดียว
แต่ขาย “ความรู้สึกเหนือกว่า” คนอื่น
.
โทรศัพท์แบรนด์ใหญ่ๆ ไม่เคยบอกว่ามือถือนี้ดีที่สุดในโลก
แต่เขาขายการเปรียบเทียบ รุ่นธรรมดา, Pro, Pro Max
เพื่อให้คุณรู้สึกว่าเหนือกว่าคนข้างๆ และดีกว่ารุ่นอื่นๆ
คำถามคือ Pro กับ Pro Max ถ้าดู Feature ต่างกันนิดเดียวแต่ราคาไม่นิดเลยนะ
.
เรารู้ขนาดนี้แล้วแต่พอถึงเวลาเราซื้ออะไร
ก็ต้อง Pro Max เพราะอะไรทุกคน “เพราะของมันต้องมี555555”
(เจ็บมาเท่าไหร่แล้วกับคำๆนี้4555555)
.
แบรนด์ส่วนใหญ่เลยพยายามดึง Status อะไรบางอย่างเพื่อแทนอารมณ์บางส่วนของเรา ให้เราได้เปรียบเทียบกับ Status ของชิ้นอื่นๆ
.
มีสิ่งนี้ดีกว่า > มีอีกสิ่งนึง

———————————
{ 4 } Social Media = โรงเรียนแห่งการเเปรียบเทียบ
.
ถ้า Leon Festinger ยังอยู่ เขาคงทึ่งกับ พวกเราในยุคนี้ที่สุด
เพราะพวกเราเปรียบเทียบกับคนทั้งโลก
.
– เด็ก 19 หาเงิน 7 หลักจาก Internet ในขณะที่พวกเรา รหัส login Facebook ยังจำไม่ได้เลย5555555

– Alexander Wang ที่ เป็น Unicorn ตั้งแต่อายุ 24

– เพื่อนร่วมงานที่อยู่มัลดีฟส์ ในขณะที่เราต้องทำงานอดหลับอดนอน

– คนแปลกหน้าใครก็ไม่รู้ที่ซื้อ Lamborghini

– ใครก็ไม่รู้ที่อยู่ดีๆก็โผ่ลเข้ามาทำให้เรารู้สึกว่า “เราไม่ดีพอ”
.
ทุกการเลื่อนฟีด = ระเบิด Social Comparison
Algorithm ป้อนภาพเข้ามา เพื่อกดปุ่ม “ไม่ดีพอ” ในสมองคุณ
แล้วคุณก็เสพซ้ำ จนติดอยู่ในวงจรเดิม

—————————
{ 5 } แล้วเราจะเอายังไงกับชีวิตดี?
.
ข่าวร้ายคือ “เราหยุดเปรียบเทียบไม่ได้หรอก เพราะนี่คือ ธรรมชาติของสมอง”
แต่ข่าวดีคือ นักจิตวิทยาเจอทางออกเล็ก ๆ ที่ช่วยได้
.
[1] เปลี่ยนค่านิยมที่เราอยู่ – ถ้าเราอยู่ในวงที่วัดกันด้วยเงิน เราจะรู้สึกแย่ตลอดเวลา แต่ถ้าอยู่ใน ค่านิยมที่วัดที่การเรียนรู้ การเติบโต เราจะอยากก้าวหน้าแทน
.
[2] เปรียบเทียบกับตัวเองเมื่อวาน
วิธีนี้ง่ายที่สุด และคือสิ่งที่หลายงานวิจัยบอกตรงกันว่า ลดความทุกข์ลงได้จริง แทนที่จะถามว่า “ฉันดีกว่าเขาไหม?”
ให้ถามว่า “ฉันดีกว่าเมื่อวานไหม?”
.
[3] ใช้ Upward Comparison อย่างฉลาด
แทนที่จะเอาไปกดตัวเอง ให้ใช้มันเป็นแรงบันดาลใจ
ดูคนที่เหนือกว่าแล้วถามว่า → “เขามีอะไรที่ฉันเรียนรู้ได้บ้าง?”
.
และนี่คือจุดที่เบ้นรักปรัชญา Stoic ที่สุด
เพราะพวกเขาเข้าใจเรื่องนี้มาตั้งแต่สองพันปีก่อน
.
“Marcus Aurelius เขียนเตือนตัวเองไว้ในไดอารี่
.
“Don’t waste time wondering what a good man should be. Be one”
เลิกเสียเวลามาเถียงว่า คนดีต้องเป็นยังไง แต่เป็นคนนั้นซะ

————————-

ถ้าคุณชอบบทความแนวนี้ แล้วไม่อยากพลาด สามารถใส่ Email ของคุณได้ที่ Link นี้เลย (ฟรีไม่มีค่าใช้จ่าย)

#สรุปแบบลงดาบ
ไม่กี่วันก่อน เพื่อนเบ้น ก็ดันมีคนนึงมา Update ว่าได้ Offer ตำแหน่งใหม่
ให้เพื่อนๆในกลุ่มฟัง
.
ถ้าทุกคน อ่านมาถึงตรงนี้ก็คงเดาได้ใช่ไหมว่ามันเกิดอะไรขึ้นต่อ หลังจากนี้ 555555555555 วนลูปอีกแล้ววว
.
เราควรมีความสุขกับเส้นทางของตัวเอง
แล้วใช้ความสำเร็จของคนรอบข้างเป็นแรงบันดาลใจ
ไม่ใช่เป็นบาดแผล
.
บางครั้ง… การได้เห็นคนอื่นเติบโต ก็เป็นเครื่องย้ำเตือนว่า
เราก็กำลังโตในแบบของเราเหมือนกัน
.
ผมหวังว่าเรื่องนี้จะช่วยสร้างวันของคุณ