สิ่งที่เหลื่อมล้ำที่สุดไม่ใช่เงินแต่คือเวลา เวลา = ทุนทางปัญญา (Cognitive Capital)

ทุกคนมีเวลา 24 ชั่วโมงเท่ากัน”
คำที่ฟังดูมีพลังดี ถ้าโลกนี้ไม่มีระบบทุนนิยม
.
มันคือหนึ่งในประโยคที่ถูกแชร์บ่อยที่สุดในโลกพัฒนาตัวเอง
ใช้เป็นทั้งแรงบันดาลใจ และข้อกล่าวหา
.
“ถ้าคุณยังไม่สำเร็จ ก็เพราะคุณขยันไม่พอ
Elon Musk ก็มี 24 ชั่วโมงเหมือนคุณ”
.
แต่เราลืมไปว่า…แม้เวลาจะมีจำนวนเท่ากัน
แต่มูลค่าและคุณภาพของเวลานั้น “ไม่เคยเท่ากัน”
——————————————–
Part 1 : 1 ชั่วโมงของคุณ มีค่าเท่ากับ 1 ชั่วโมงของเขาจริงหรือ?
เมื่อเช้านั่งเบนซ์คุยไลน์กับเพื่อนว่า ไม่ลองหาเวลาสัก 1 ชั่วโมง ทำอะไรดีๆเพิ่มขึ้นหน่อยวะ เศรษฐกิจก็ไม่ดี เราอาจจะตกงานก็ได้นะ
.
เพื่อนตอบสั้นๆ : “กูเหนื่อย จบนะ ! สั้นๆแค่นี้แยกย้ายกันไปทำงาน55555”
.
เบ้นก็มานั่งตกผลึกว่า จริงๆคนเรา มีเวลา 1 ชั่วโมงคนเรามันใช้ได้ไม่เท่ากัน
– เวลา 1 ชั่วโมงของนักเรียนหลังเลิกเรียน
– 1 ชั่วโมงของพ่อค้าหลังจากขายลูกชิ้นที่ยืนทั้งวัน
– 1 ชั่วโมงของแม่เลี้ยงเดี่ยวหลังจากเพิ่งกล่อมลูกหลับตอน 5 ทุ่ม
แม้ในปฏิทินจะนับเป็น 60 นาทีเหมือนกัน
แต่ในโลกของความเหนื่อยล้า ความฟุ้งซ่าน และพลังงานสมอง
มันไม่เท่ากันเลย
และตรงนี้แหละที่ World Bank (2006)
เรียกว่า “Time Poverty” – ความจนทางเวลา
ไม่ใช่แค่ “มีเวลา” หรือ “ไม่มีเวลา”
แต่คือ “มีเวลาที่ใช้ได้จริงหรือเปล่า?”
————————–

 Part 2: ZOMBIE TIME
เวลาที่เหลือแต่ร่าง…ไม่มีหัวใจจะทำอะไรอีก
ผมขอตั้งชื่อเวลานี้ว่า Zombie Time
คือช่วงเวลาที่เราหมดก๊อกทุกอย่างแล้ว
ถึงจะพอมีเวลาเหลือ…แต่ใช้มันไม่ได้เลย
.
หลายคนชอบรู้สึกผิดกับช่วงเวลาแบบนี้
“วันนี้ทั้งวันไม่ productive เลย”
“เสาร์อาทิตย์คือวันหมดไฟ”
“มีเวลา 1 ชั่วโมง แต่ทำไมรู้สึกไร้ค่า”
.
แต่จริงๆ แล้ว…
Zombie Time คือผลลัพธ์ของระบบที่เราอยู่ในมันทั้งวัน
ทั้งร่างกายและจิตใจเราถูก “เผา” มาตั้งแต่เช้าโดยไม่ได้รู้ตัว
– รถติด,ทำกับข้าว , ส่งลูก ,ประชุม .งานบ้าน
– ภาระที่เราไม่ได้เลือกจากครอบครัว
.
งานของ Blackden & Wodon (2006) ก็บอกว่า
แรงงานหญิงในประเทศกำลังพัฒนา
ต้องรับผิดชอบงานบ้านและดูแลครอบครัวมากกว่าผู้ชาย
จนไม่เหลือเวลา “ลงทุนในตัวเอง” เลย
(แล้วก็โดนหาว่าไม่พัฒนาตัวเองไอบ้าเอ้ย)
.
สิ่งที่เราหายไปคือ “สิทธิ์ในการมีเวลาที่ใช้ได้จริง”
——————–
Part 3: เวลา = ทุนทางปัญญา (Cognitive Capital)
Pierre Bourdieu นักสังคมวิทยาชาวฝรั่งเศส เลยคิดหลักการนึงขึ้นมาชื่อว่า
ทฤษฎี Forms of Capital (1986)
“ทุน” ที่เปลี่ยนชีวิต ไม่ได้มีแค่เงิน
แต่มี Cultural Capital – ความรู้ วิธีคิด การเรียนรู้ ซึ่งต้องใช้ “เวลา” สะสม
คนที่โตมากับเวลาว่าง
ได้อ่านหนังสือ ได้ฟังพอดแคสต์ ได้นั่งทบทวนตัวเอง
จะค่อยๆ สะสมทุนทางปัญญาแบบไม่มีใครเห็น
เขาจะสะสมความมั่นใจในตัวเอง การตัดสินใจไปเรื่อยๆตามเวลาที่เขามี
แต่คนที่ต้องเอาตัวรอดทุกชั่วโมง หาเช้ากินค่ำ
ต่อให้ฉลาดแค่ไหน…ก็ไม่มี “เวลา” ที่ใช้มันออกมาได้
นั้นแปลว่า ยิ่งคนที่โตมากับเวลาที่ “เราควบคุมได้” อยู่กับตัวเองได้มากเท่าไหร่เขาก็ยิ่งมีโอกาส เข้าใจตัวเอง = ใช้ความสามารถตัวเองได้ดีขึ้น = ชีวิตจะดีขึ้นเรื่อย
แต่โลกทุนนิยมถูกออกแบบมาให้ เหมาจ่ายเวลา = จ่ายเงินเท่านี้ = ขอเวลาเท่านี้ = เวลาหมด = พลังงานหมด = Zombie Time = ไม่ได้อยู่กับตัวเองจริงๆ
นี่คือเหตุผลที่
– คนรวยมีเวลาเรียน รักษาสุขภาพ พัฒนา mindset
– แต่คนจนต้องใช้เวลาทำอาหาร ขับรถ ซักผ้า หาข้อมูลเองทุกอย่าง
– คนที่มีเงินจ่ายค่า Sub ให้ AI ก็จะยิ่งเข้าถึงข้อมูลได้ไว ทุ่นเวลาได้มากกว่า เทียบกับคนที่มี limit ในการ prompt หรือคน Search หาเอง
———————
Part 4 : เราอยู่ตรงไหนของเส้นเวลานี้?
เบ้นไม่ได้เขียนโพสต์นี้เพื่อให้เรา
“ใช้เป็นข้ออ้างว่า เรามีแต่ Zombie Time” (ถึงแม้มันจะจริงบ้างก็เถอะ5555)
ถ้าคุณไม่มีหนี้ พอมีรายได้ แบบไม่ต้องคิดว่าเย็นนี้จะหาเงินที่ไหนมากินข้าว
มีมือถือ อินเทอร์เน็ต
และมีเวลาอ่านโพสต์นี้ และ ทำความเข้าใจมันได้จริงๆ(แปลว่าสมองเรายังไหวอยู่ ใช่ไหมทุกคน555555)
เพราะความจริงคือ…มันเป็นได้ทั้งสองอย่าง
เราอยู่ในระบบที่ไม่แฟร์
แต่ถ้าเรายังเหลือเศษเสี้ยวของ “เวลาที่เราควบคุมได้”
มันอาจเป็นต้นทุนเล็กๆ ที่ใช้เปลี่ยนชีวิตเราได้ทีละนิด
ความลับคือ “Internet + เวลาเล็กๆน้อย = Leverage (อธิบายคำนี้ใต้ภาพ)
แค่ 1 ชั่วโมงต่อวัน หรือบางครั้งแค่ 15 นาทีก่อนนอน
ถ้าใช้มันกับสิ่งที่ เป็น Wisdom Time ” เช่น
– การเรียนรู้ Skill ที่ช่วยให้เราดีขึ้น
– การคิด การเขียน
– หรือแม้แต่การนั่งถามตัวเองว่า “ฉันเหนื่อยเพราะอะไร?”
เราต้องเริ่มหาจุดเริ่มต้นที่ เอาเวลาแบบเหมาจ่ายในโลกทุนนิยม ดึงมันกลับมาจาก Zombie Time ให้กลายเป็น Wisdom Time เพิ่มมากขึ้นเรื่อยๆ
ชีวิตเราก็จะมี โอกาสร้างเวลา Wisdom Time มากขึ้นได้เรื่อยๆ กลับคืนมาทีละนาทีๆ
————————

ถ้าคุณชอบบทความแนวนี้ แล้วไม่อยากพลาด สามารถใส่ Email ของคุณได้ที่ Link นี้เลย (ฟรีไม่มีค่าใช้จ่าย)

#สรุปแบบลงดาบ
เวลา…อาจดูเหมือนทรัพยากรที่ยุติธรรมที่สุดในโลก
เพราะทุกคนได้มาเท่ากันวันละ 24 ชั่วโมง
.
ใครบางคนได้เวลาพร้อมพลัง
ใครอีกคน…ได้เวลาแบบไม่มีแรงจะใช้
.
ความเหลื่อมล้ำที่สุดคือ “คุณภาพของเวลาในแต่ละวัน”
.
ถ้าคุณยังมีช่วงเวลาเล็กๆ ที่คุณเลือกได้เองบ้าง
นั่นคือทุน Cognitive Capital
และเราอาจใช้มันเพื่อพัฒนาให้ชีวิตเราดีขึ้นได้
ผมหวังว่าเรื่องนี้จะช่วยสร้างวันของคุณ