วิธีสร้างเซลล์สมองให้ดีเหมือนเด็ก เข้าใจหลักกลไก Neuro Genesis

วิธีช่วยให้สมอง “สร้างเซลล์ใหม่” ได้อีกครั้ง ตามหลักกลไก Neurogenesis
(ใครรู้สึกเบลอๆ ล้าๆ จำอะไรไม่ค่อยอยู่ ลองดูอันนี้ดีมาก)
.
หลายคนโตมากับความเชื่อว่า
พอเราเป็นผู้ใหญ่แล้ว สมองจะหยุดสร้างเซลล์ใหม่
.
แต่ความจริงคือ…
สมองของผู้ใหญ่ “ยังสร้างเซลล์ประสาทใหม่ได้อยู่”
.
นี่ไม่ใช่บทความ self-help แนวคิดบวกแล้วจะชีวิตดี
.
แต่มันคือ Neuroscience จาก
Sandrine Thuret นักประสาทวิทยา ที่อธิบายใน TED Talk ว่า สมองของเรายังสร้าง “เซลล์ประสาทใหม่” ได้เสมอ
.
โดยเฉพาะในส่วนที่เกี่ยวกับความจำ อารมณ์ และการเรียนรู้
.
ลองดู [6] ข้อนี้ แล้วจะเห็นว่า หลายพฤติกรรมในชีวิตประจำวัน กำลังช่วย “สร้างเซลล์สมองใหม่” หรือ “ฆ่าเซลล์สมองใหม่” อยู่ทุกวัน #อ่านจบปุ๊ปเก่งขึ้นปั๊ป

===========
[1] สมองผู้ใหญ่ยังสร้างเซลล์ใหม่ได้จริง
.
สิ่งนี้เรียกว่า Neurogenesis (จำคำนี้ไว้เลยใช้ตลอดบทความนี้)
พูดง่ายๆคือ

“สมองสร้างเซลล์ใหม่ได้ แม้คุณจะโตแล้ว”
.
จุดที่สำคัญคือสมองส่วน Hippocampus
ที่ควบคุม ความจำ การเรียนรู้ และอารมณ์
.
Sandrine เล่าว่า มีหมอมะเร็งสงสัยว่า
ทำไมคนไข้บางคน หายจากมะเร็งแล้ว แต่ยังเป็นโรคซึมเศร้า
.
คำตอบที่ได้คือเพราะ ยาที่หยุดเซลล์มะเร็ง
อาจไปหยุด “การสร้างเซลล์สมองใหม่” ด้วย
.

 แปลว่า ความจำและอารมณ์ของเรา
ไม่ใช่แค่เรื่องจิตใจ แต่มันคือ biology จริง

 อย่าคิดว่าโตแล้วสมองหยุดพัฒนา เพราะมันไม่จริงแล้ว

—
[2] คุณกำลังสร้างเซลล์สมองใหม่ทุกวัน
.
Sandrine เล่าถึงงานวิจัยของ Jonas Frisén
ที่ประเมินว่า มนุษย์สร้างเซลล์ประสาทใหม่ใน hippocampus ได้ประมาณ 700 เซลล์ต่อวัน
.
ฟังดูเหมือนไม่เยอะใช่ไหม
เมื่อเทียบกับ neuron ทั้งหมดหลายพันล้านเซลล์ในสมอง
.
แต่ประเด็นคือ
แต่พออายุประมาณ 50 เซลล์ในส่วนนี้ของสมอง
แทบจะถูก “เปลี่ยนใหม่หมด”
.
แปลว่าอะไร มันแปลว่า สมองไม่ได้เป็นของตาย
แต่มันคือระบบที่กำลัง update ตัวเองอยู่ตลอด
.

 สมองเหมือนสวน ไม่ใช่ก้อนหิน มันมีการงอก มีการเสื่อม และมีการดูแล

 อย่าปล่อยชีวิตไปแบบเรื่อยๆไม่แก้อะไร เพราะสิ่งที่คุณทำทุกวัน กำลังเขียนอนาคตของสมองคุณอยู่
(ใครไถมือถือทั้งวันระวังเลย)

—
[3] เซลล์สมองใหม่ = ตัวกำหนด “ความจำ + อารมณ์”
.เซลล์พวกนี้
ไม่ได้มีไว้เฉยๆ
.
มันมี 2 หน้าที่หลัก

(A) การเรียนรู้และความจำ
(B) อารมณ์และความรู้สึก
.
(A) Learning & Memory
.
ถ้าสมอง “สร้างเซลล์ใหม่ไม่ได้” ความจำบางแบบจะหายไป
.
โดยเฉพาะการจำตำแหน่ง หรือแยกสิ่งที่คล้ายกัน
.
เช่น คุณจอดจักรยานที่เดิมทุกวัน แต่เปลี่ยนตำแหน่งต่างนิดเดียว สมองเราจะต้องแยกให้ออก
.
(B) Mood & Depression
.
ถ้าสมองสร้างเซลล์ใหม่ได้น้อย อาการซึมเศร้าจะมากขึ้น พอสร้างได้มากขึ้น อารมณ์จะดีขึ้น
แต่ถ้าสร้างไม่ได้เลย ยาต้านเศร้าก็ช่วยได้น้อยมาก
.

 ความจำกับอารมณ์ มันเชื่อมกัน

 บางทีที่คุณรู้สึกแย่ ไม่ใช่คุณอ่อนแอ แต่มันคือระบบสมอง
—
[4] พฤติกรรมที่ “ช่วยให้สมองโต”
.
มี 3 อย่างที่ช่วยได้ดี

1.Learning – ยิ่งเรียนรู้ สมองยิ่งสร้างเซลล์ใหม่
.
2.Exercise – การวิ่ง/ออกกำลังกาย เพิ่มเซลล์สมองแบบเห็นผลจริง (มีทดลองในหนูให้วิ่งสมองพัฒนาดี)
.
3. Sex (แบบพอดีๆนะ ) เพรราะถ้ามีมากไปจะนอนไม่พอ
.

 ขยับร่างกาย + เรียนรู้ = สูตรพื้นฐาน

 อย่าคิดว่าออกกำลังกายมีผลแค่หุ่น
—
[5] พฤติกรรมอะไรที่ทำให้สมอง”หยุด”พัฒนา
.
สิ่งที่ลด neurogenesis มีหลายอย่าง
.
(1) Stress – โดยเฉพาะความเครียดเรื้อรัง ลดการสร้างเซลล์ใหม่ใน hippocampus
.
(2) Sleep Deprivation – การอดนอนหรือนอนไม่พอ ลด neurogenesis เช่นกัน
.
(3) Aging – พออายุมากขึ้น อัตราการสร้างเซลล์ใหม่จะลดลง แต่ไม่ได้แปลว่าหยุดไปเลย มันยังเกิดขึ้นอยู่
.
(4) Alcohol – การดื่มแอลกอฮอล์ลด neurogenesis
.
(5) High Saturated Fat Diet – อาหารที่มีไขมันอิ่มตัวสูง
.
สิ่งพวกนี้ ลดการสร้างเซลล์สมองใหม่

 ถ้าคุณเบลอ ล้า คิดไม่ออก เช็ค sleep + stress ก่อน

 อย่าฝืน productivity ถ้าระบบพัง
—
[6] อาหาร = มีผลกับสมองมากกว่าที่คิด
.
สิ่งที่ช่วยเพิ่ม
– Fasting (อดอาหารบ้าง)
– กินน้อยลงเล็กน้อย (ไม่ต้องกินอิ่มตลอด)
– Omega-3
– Dark chocolate / blueberries

.
มีงานวิจัยที่ญี่ปุ่นพบว่า “การเคี้ยว” อาหารมีผลเหมือนกัน อาหารที่นิ่มเกินไป ทำให้ neurogenesis ลดลง
.

 สมองสนใจทั้ง “อะไร” และ “ยังไง”

 กินไม่ใช่แค่เรื่องหุ่น แต่มันคือ memory + mood
============

ถ้าคุณชอบบทความแนวนี้ แล้วไม่อยากพลาด สามารถใส่ Email ของคุณได้ที่ Link นี้เลย (ฟรีไม่มีค่าใช้จ่าย)

#สรุปแบบลงดาบ
สมองของคุณ “ไม่ได้หยุดพัฒนา” ตอนโตมันยังสร้างเซลล์ใหม่ได้ทุกวัน
ถ้าเรา
เรียนรู้สิ่งใหม่ , ออกกำลังกาย ,นอนพอ ,กินดี แบบนี้สมองเราจะดี
แต่ถ้าเรา
เครียดสะสม นอนไม่พอ กินแย่ ใช้ชีวิตเดิมซ้ำๆ แบบนี้สมองจะแก่ไวมาก

และสิ่งที่คนส่วนใหญ่ไม่รู้คือ

ความจำ + อารมณ์ + ความคิด มันไม่ได้มาจาก mindset อย่างเดียว
แต่มันมาจากว่า “สมองคุณกำลังสร้างเซลล์ใหม่ได้ดีแค่ไหน”
.
Take care of your brain, before your habits decide it for you
ผมหวังว่าเรื่องนี้จะช่วยสร้างวันของคุณ